Search

De wereld van GIS

Werken met QGIS

Steeds meer bedrijven, overheden en opleidingen maken gebruik van Geografische Informatie Systemen (GIS). Dat betekent dat steeds meer leerlingen na het voortgezet onderwijs met een GIS aan de slag zullen gaan. Daarom heeft Malmberg een aantal lessen ontwikkeld waarmee leerlingen leren werken met QGIS.

QGIS

QGIS is een GIS-pakket dat je gratis kunt downloaden en gebruiken. Een team van vrijwilligers onderhoudt de software, lost bugs op en ontwikkelt nieuwe functionaliteiten. Er is ook  een Nederlandstalige versie van QGIS beschikbaar. Dat maakt het pakket geschikt voor gebruik in scholen voor voortgezet onderwijs.

GIS-lessen

Malmberg heeft samen met aardrijkskundedocent Willem Korevaar zes GIS-lessen ontwikkeld. In deze lessen maken leerlingen kennis met de functionaliteiten van QGIS, passen ze kaartvaardigheden toe en produceren ze eigen digitale kaarten. Na afloop van de lessen zijn leerlingen in staat om QGIS te gebruiken bij een praktische opdracht of hun profielwerkstuk.

De lessen zijn gebaseerd op een leerlijn GIS. Achtereenvolgens komen de volgende onderwerpen aan de orde:

Les 1
Wegwijs in QGIS (knoppentraining), kaartbeelden aanpassen, plug-ins installeren.

Les 2
Zoeken, selecteren, informatie opvragen, afstanden meten.

Les 3
Data classificeren, een choropleet maken, filteren, bufferen, een ruimtelijke query uitvoeren.

Les 4
Een eigen kaart maken met legenda, schaalstok, titel en noordpijl.

Les 5
Kaartlagen hergebruiken, afstanden berekenen, spreiding en clustering van punten analyseren, een GIS-kaart gebruiken in een werkstuk of verslag.

Les 6
Gegevens van internet downloaden en als kaartlaag gebruiken, van eigen gegevens een puntenkaart maken.

In de lessen komen verschillende thema’s uit de aardrijkskunde aan bod, zoals demografie en stedelijke ontwikkeling. De lessen sluiten aan op de lesstof van de methodes Humboldt en De wereld van, maar kunnen ook bij andere lesmethodes in onderbouw of bovenbouw worden ingezet. Docenten die met Humboldt of De wereld van werken, kunnen de GIS-lessen – inclusief antwoorden en datasets – bij het docentenmateriaal in hun digitale leeromgeving downloaden.

GIS in de bovenbouw havo/vwo

GIS zal in de komende jaren een grotere rol gaan spelen in de bovenbouw van havo en vwo. In de nieuwe syllabi voor de examens havo (2019) en vwo (2020) wordt in domein A aandacht besteed aan het gebruik van geo-ICT. Bij eindterm 1a2 staat expliciet vermeld dat de kandidaat: ‘eenvoudige GIS software [kan] hanteren bij het werken met digitale kaarten. Het gaat om het bewerken, analyseren, interpreteren en produceren van digitale kaarten, vaak in combinatie met tabellen en figuren, gegeven een bepaalde geografische onderzoeksvraag.’ Vooralsnog zal deze eindterm alleen in het schoolexamen aan bod kunnen komen.